"Фуқаролик тўғрисида"ги қонун — тест саволлари жавоблари билан
И. Ўзбекистон Республикаси фуқароси паспортининг ва туғилганлик тўғрисидаги гувоҳномасининг намуналарини, уларни бериш тартиби ва шартларини Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар органлари белгилайди.
II. Туғилган пайтида ота-онаси Ўзбекистон Республикаси фуқароси бўлмаган бола, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ёхуд Ўзбекистон Республикасидан ташқарида туғилган бўлишидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикаси фуқароси ҳисобланади.
III. Чет эл фуқаролари ва фуқаролиги бўлмаган шахслар ўз илтимосномаларига кўра ушбу Қонунга биноан келиб чиқишидан, ирқи ва миллатидан, жинси, маълумоти, тилидан, динга муносабатидан, сиёсий ва бошқа эътиқодларидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикаси фуқаролигига қабул қилиниши мумкин.
- А) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Б) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри
- С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Д) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
Тўғри жавоб: С (И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри). II банд нотўғри — қонуннинг 15-моддасига кўра Ўзбекистон ҳудудида туғилган, ота-онаси туғилган пайтда чет давлат фуқароси (ёки бири чет эл фуқароси, бошқаси фуқаролиги бўлмаган шахс) бўлган бола туғилганлик бўйича OʻR фуқаролигини OLMAYDI — банд буни аксига айлантиради. И банд ҳам нотўғри: 5, 13, 15, 17-моддаларнинг ҳеч бирида паспорт ва туғилганлик гувоҳномаси намуналарини белгилаш ваколати Ички ишлар органларига берилгани айтилмаган. III банд 18-21-моддалардаги умумий қабул қилиш тартибига мос — бу моддаларда санаб ўтилган шартлар (яшаш муддати, тил, тирикчилик манбаи, Конституцияга риоя) орасида келиб чиқиши, ирқи ёки миллатига оид чеклов йўқ, шу сабаб банд тўғри.
И. Ариза берувчи — Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги масалалари бўйича давлат органига мурожаат қилган вояга етмаган Ўзбекистон Республикаси фуқароси ёки чет давлат фуқароси.
II. Бола — ўн саккиз ёшга тўлгунга (вояга етгунга) қадар бўлган жисмоний шахс.
III. Ўзбекистон Республикасида хорижда доимий яшовчи фуқароси — Ўзбекистон Республикасидаги доимий яшаш жойига рўйхатга кириш учун хорижга доимий яшашга рухсатнома расмийлаштирган Ўзбекистон Республикаси фуқароси.
- А) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри
- Б) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри
- С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Д) И-тўғри; II-нотўғри; III-нотўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри
Қонуннинг 3-моддасидаги таърифларга кўра: ариза берувчи — вояга етган (камида 18 ёшли) шахс, шу сабабли «вояга етмаган» сўзи И-бандни нотўғри қилади; «бола» таърифи (18 ёшга тўлгунича бўлган жисмоний шахс) — тўғри; III-банддаги хорижда доимий яшовчи фуқаро таърифида тартиб тескари берилган (хорижга доимий яшаш учун рўйхатга олинган фуқаро), шунинг учун нотўғри. Демак И-нотўғри, II-тўғри, III-нотўғри.
1) Ўзбекистон Республикасида фуқаролик шахснинг давлат билан доимий сиёсий-ҳуқуқий алоқасини белгилайди; 2) Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистоннинг бутун ҳудуди учун ягона фуқаролик ўрнатилади; 3) Ўзбекистон Республикасининг фуқароси айни бир вақтда Қорақалпоғистон Республикасининг фуқароси ҳисобланади; 4) Ўзбекистон Республикасининг фуқаролиги, у қандай асосларда олинганлигидан қатъи назар, ҳамма учун тенгдир; 5) Ўзбекистон Республикаси ўз фуқароларининг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилишни фақат Ўзбекистон ҳудудида амалга оширади; 6) Ўзбекистон фуқаролигини йўқотиш тўғрисидаги қарорлар Ўзбекистон Республикаси Президенти томонидан фармойиш тарзида қабул қилинади ва имзоланган куннинг эртасидан эътиборан кучга киради.
- А) 1, 3, 6
- Б) 4, 5, 6
- С) 1, 2, 3
- Д) 3, 5, 6
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) 3, 5, 6
Муаллиф калитига кўра XATO ҳукмлар қатори — Д (3, 5, 6). 4-моддага кўра фуқаролик алоқаси белгиланади, ягона фуқаролик ўрнатилади ва у тенг бўлади; давлат фуқароларини «ҳимоя қилади» (нафақат «изҳор этади»), Қорақалпоғистон фуқаролиги банди эса шу модда доирасида ноаниқ берилган. Тўлиқ текшириш учун савол матнидаги 6-банд расмда кўринмаган.
- А) 5 йил
- Б) 10 йил
- С) 15 йил
- Д) 12 йил
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) 15 йил
6-моддага кўра аризагача Ўзбекистон Республикасида камида 15 йил доимий яшаб келаётган шахс (қонунда кўрсатилган бошқа шартлар билан) Ўзбекистон Республикаси фуқароси деб тан олиниши мумкин. Демак тўғри жавоб — 15 йил.
И. Ўзбекистон фуқаросининг чет давлат фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс билан никоҳдан ўтиши эр-хотиннинг фуқаролиги ўзгаришига сабаб бўлмайди.
II. Эр-хотиндан бирининг Ўзбекистон фуқаролигини ўзгартириши иккинчисининг фуқаролиги ўзгаришига сабаб бўлмайди.
III. Никоҳнинг бекор қилиниши ушбу никоҳда туғилган ёки никоҳ бекор қилингунига қадар фарзандликка олинган боланинг фуқаролиги ўзгаришига сабаб бўлмайди.
- А) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри
- Б) И-нотўғри; II-тўғри; III-тўғри
- С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Д) И-тўғри; II-нотўғри; III-нотўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри
8-моддага кўра никоҳдан ўтиш, никоҳни бекор қилиш ёки эр-хотиндан бирининг фуқаролигини ўзгартириши иккинчи томон ёки бола фуқаролигини автоматик ўзгартирмайди. Учала ҳукм ҳам тўғри — И, II, III тўғри.
1) туғилганлик бўйича; 2) давлат органига ишга олинганда; 3) бола фарзандликка олинганда; 4) Ўзбекистон ҳудудида интеллектуал мулк яратилганда; 5) Ўзбекистоннинг фуқаролиги қабул қилиш ва уни тиклаш натижасида; 6) Ўзбекистон учун муҳим шахс сифатида эътироф этилганда.
- А) 1, 3, 6
- Б) 2, 4, 6
- С) 1, 2, 3
- Д) 3, 5, 6
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 2, 4, 6
13-моддага кўра фуқаролик туғилганлик бўйича (1), бола фарзандликка олинганда (3), қабул қилиш ва тиклаш натижасида (5) ҳамда қонунда назарда тутилган бошқа асосларда олинади. «Давлат органига ишга олиниш» (2) ва «интеллектуал мулк яратилиши» (4) фуқаролик олишга асос эмас — савол XATO асосларни сўраяпти, шу сабабли жавоб 2, 4, 6.
А) Ўзбекистон ҳудудида туғилган, ота-онаси (ёлғиз отаси ёки онаси) фуқаролиги бўлмаган шахслар бўлган бола туғилганлик бўйича Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини олади.
Б) Ўзбекистон ҳудудида турган, ота-онаси номаълум бўлган бола Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини олмайди.
С) Ўзбекистон ҳудудида туғилган, ота-онаси (ёлғиз отаси ёки онаси) у туғилган пайтда чет давлат фуқароси бўлган бола, ота-онасидан бири чет давлат фуқароси, бошқаси эса фуқаролиги бўлмаган шахс бўлса, туғилганлик бўйича Ўзбекистон Республикаси фуқаролигини олади.
Д) Отаси ёхуд онаси Ўзбекистон Республикасининг фуқароси бўлган болага оталик ёхуд оналик белгиланган ёки тан олинган тақдирда, бола Ўзбекистон Республикасининг фуқаролигини олмайди.
- А) А) вариант
- Б) Б) вариант
- С) С) вариант
- Д) Д) вариант
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) А) вариант
14-15-моддаларга кўра Ўзбекистон ҳудудида туғилган, ота-онаси фуқаролиги бўлмаган (апатрид) шахслар бўлган бола апатридликнинг олдини олиш тамойили асосида туғилганлик бўйича Ўзбекистон фуқаролигини олади (А — тўғри). Ота-онаси номаълум топиб олинган бола ҳам фуқаро деб тан олинади (Б нотўғри); Д банди ҳам нотўғри, чунки ота ёки онаси фуқаро бўлса бола фуқаролик олиши мумкин.
И. Ўзбекистон фуқаролари томонидан фарзандликка олинаётган, чет давлат фуқароси бўлган ёхуд фуқаролиги бўлмаган бола Ўзбекистон фуқаролигини олади.
II. Бири Ўзбекистон фуқароси, бошқаси эса фуқаролиги бўлмаган шахс бўлган эр-хотин томонидан фарзандликка олинаётган, чет давлат фуқароси бўлган ёхуд фуқаролиги бўлмаган бола Ўзбекистон фуқаролигини олмайди.
III. Бири Ўзбекистон фуқароси, бошқаси эса чет давлат фуқароси бўлган эр-хотин томонидан фарзандликка олинаётган, чет давлат фуқароси бўлмаган бола фарзандликка олувчиларнинг ўзаро келишувига кўра Ўзбекистон фуқаролигини олади.
- А) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри
- Б) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри
- С) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри
- Д) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
16-моддага кўра Ўзбекистон фуқаролари фарзандликка олган апатрид бола фуқаролик олади (И тўғри); аралаш никоҳда фарзандликка олинган боланинг фуқаролиги фарзандликка олувчиларнинг келишувига кўра белгиланади (III тўғри), шу сабабли II-банд категорик инкор сифатида нотўғри. Демак И-тўғри, II-нотўғри, III-тўғри.
1) чет давлат фуқаролигидан чиқишни расмийлаштирган бўлса; 2) Ўзбекистон ҳудудида узлуксиз икки йил давомида доимий яшаб келаётган бўлса; 3) тирикчиликнинг қонуний манбаига эга бўлса; 4) Ўзбекистон ҳудудида яшайдиган ва Ўзбекистон фуқароси бўлган, насл-насаб шажараси бўйича тўғри туташган лоақал битта ўзидан олдинги қариндошга эга бўлса.
- А) 1, 2
- Б) 3, 4
- С) 1, 4
- Д) 1, 3
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) 1, 3
Муаллиф калитига кўра тўғри жавоб — Д (1, 3). 19-модда умумий тартибда қабул қилиш шартлари сирасига чет давлат фуқаролигидан чиқишни расмийлаштириш (1) ва тирикчиликнинг қонуний манбаига эга бўлиш (3) ни киритади; доимий яшаш муддати ва қариндошлик бандлари (2, 4) бу саволда берилган тарзда умумий тартиб шарти эмас.
1) тирикчиликнинг қонуний манбаига эга бўлса; 2) Ўзбекистон Конституциясига риоя этиш мажбуриятини ўз зиммасига олса; 3) Ўзбекистон ҳудудида узлуксиз беш йил давомида доимий яшаб келаётган бўлса; 4) Ўзбекистон ҳудудида яшайдиган ва Ўзбекистон фуқароси бўлган, насл-насаб шажараси бўйича ён қариндошга эга бўлса.
- А) 1, 2
- Б) 3, 4
- С) 1, 4
- Д) 1, 3
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 3, 4
Муаллиф калитига кўра XATO асослар — Б (3, 4). 20-моддадаги соддалаштирилган тартибда тирикчилик манбаи ва Конституцияга риоя мажбурияти умумий шартлар бўлса-да, «узлуксиз беш йил доимий яшаш» (3) соддалаштирилган тартибни умумий тартибдан фарқловчи енгиллик туфайли тўлиқ талаб этилмайди, «ён қариндош» (4) эса тўғри қариндошлик (тўғри чизиқ) ўрнига нотўғри берилган.
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.