Тавсиянома билан 5 фоиз қўшимча балл: кимга ва қайси йўналишга
Ғолибжон Давронов
Адлия вазирлиги 26-август куни 3931-сон билан янги идоравий ҳужжатни давлат рўйхатидан ўтказди. Унга кўра «Ватан таянчи» ҳаракати аъзолари ва иккита республика мусобақаси ғолиблари олий таълим муассасасига киришда тўпланган баллнинг 5 фоизи миқдорида қўшимча балл олади. Тавсиянома 3 йил амал қилади.
Ким олади
| Ким тавсиянома олади | Шарт | Нечта |
|---|---|---|
| «Ватан таянчи» отряди аъзоси | Ҳаракатда фаол иштирок + мактаб, лицей ёки техникумни аъло баҳолар билан тугатиш | Ҳар отряддан 1 нафар |
| «Жасорат мактаби» битирувчиси | Аъло баҳолар билан тугатиш | Ҳар отряддан 1 нафар |
| «Ватанпарварлар» мусобақаси | Республика босқичида 1-ўрин | Жамоанинг барча аъзоси |
| «Шижоат ва ғайрат» мусобақаси | Республика босқичида ғолиб | Жамоанинг барча аъзоси |
Биринчи икки қаторда чегара қаттиқ: ҳар бир отряддан атиги битта аъзо тавсиянома олади. Мусобақа ғолибларида эса жамоанинг барча аъзосига берилади.
Мактаб тури ҳам кенг олинган: давлат ва нодавлат умумий ўрта таълим ташкилотлари, Президент, ижод, спорт ва ихтисослаштирилган мактаблар, мактаб-интернатлар, академик лицейлар ҳамда техникумлар. Яъни техникум битирувчиси ҳам бу рўйхатга киради.
Имтиёз қаерда ишлайди — ва қаерда ишламайди
Бу энг муҳим чеклов. Тавсиянома ҳамма йўналишга эмас, фақат икки турдаги таълим муассасасига киришда амал қилади:
- олий ҳарбий ёки ҳарбийлаштирилган таълим муассасалари;
- юридик таълим муассасалари.
Яъни тавсиянома билан тиббиёт, иқтисодиёт ёки IT йўналишига кирсангиз қўшимча балл берилмайди. Режалаштираётган йўналишингиз шу икки турдан бирида бўлиши шарт.
5 фоиз нечта балл — аниқ ҳисоб
Қўшимча балл тўпланган баллнинг 5 фоизи миқдорида берилади. У тест синови натижасига ҳам, якка тартибдаги якуний суҳбат натижасига ҳам қўлланади.
Ҳисоб шундай чиқади:
- 160 балл тўплагансиз → қўшимча 8 балл → жами 168;
- 140 балл → қўшимча 7 балл → жами 147;
- 100 балл → қўшимча 5 балл → жами 105.
Диққат қилинг: фоиз бўлгани учун баллингиз қанча юқори бўлса, имтиёз ҳам шунча катта. Паст балл тўплаган абитуриентга бу имтиёз кам қўшади — яъни у асосий тайёргарликнинг ўрнини босмайди.
Амалий мисол. Тошкент давлат юридик университетига грант билан кириш учун 2026-йилда ўртача 184 балл атрофида керак бўлди. 176 балл тўплаган тавсияномали абитуриент 8,8 қўшимча балл билан 184,8 га чиқади — яъни имтиёз айнан чегара атрофида ҳал қилувчи бўлиши мумкин.
Тавсияномани ким беради ва қанча амал қилади
Тавсияномаларни Мудофаа вазирлиги ҳузуридаги «Ватан таянчи» болалар ва ўсмирлар ҳарбий-ватанпарварлик ҳаракати беради. Университет ёки БМБА эмас — шунинг учун мурожаат ҳам ўша ташкилотга қилинади.
Берилган тавсиянома 3 йил давомида амал қилади. Бу муҳим: бу йил балл етмаса, тавсиянома кейинги икки қабулда ҳам ишлайди. Яъни уни бир йилда «ишлатиб юбориш» шарт эмас.
Бу қандай имтиёз — ва бошқаларидан фарқи
Қабул тизимида бир нечта имтиёз тури бор ва улар аралаштирилади. Фарқини билиб қўйинг:
- Имтиҳонсиз қабул — олимпиада ғолиблари учун; тест умуман топширилмайди.
- Қўшимча давлат гранти — айрим тоифаларга умумий параметрлардан ташқари ажратиладиган грант ўрни.
- Қўшимча балл — мана шу тавсиянома. Тест топширасиз, натижангизга 5 фоиз қўшилади, кейин умумий танловда қатнашасиз.
Яъни тавсиянома сизни танловдан чиқармайди ва грант кафолатламайди — у фақат баллингизни кўтаради. Қолган ҳаммаси умумий тартибда кетади. Бошқа имтиёз турлари ҳақида алоҳида мақолада ёзилган.
Нега фақат ҳарбий ва юридик йўналиш
Чекловнинг мантиғи тавсияномани берадиган ташкилотда: уни Мудофаа вазирлиги ҳузуридаги ҳаракат беради ва у ўз соҳасига кадр тайёрлашни қўллаб-қувватлайди. «Ватан таянчи», «Ватанпарварлар», «Шижоат ва ғайрат» — ҳаммаси ҳарбий-ватанпарварлик йўналишидаги ҳаракат ва мусобақалар.
Шунинг учун имтиёзни «ҳар қандай олийгоҳга арзон кириш йўли» деб ўйламанг. Агар режангиз тиббиёт ёки муҳандислик бўлса, бу тавсиянома сизга балл қўшмайди ва тайёргарлик режангизни ўзгартирмайди.
«Аъло баҳолар билан тугатиш» нимани англатади
Биринчи икки тоифада шарт иккитали: ҳаракатда фаол иштирок ва таълим муассасасини аъло баҳолар билан тугатиш. Иккаласи бир вақтда бажарилиши керак — фақат фаоллик ёки фақат яхши баҳо етмайди.
Бу 9-синф ўқувчиси учун аниқ хабар: агар «Ватан таянчи» отрядида бўлсангиз ва ҳарбий ёки юридик йўналишни режалаштирсангиз, аттестат баҳоларингиз энди икки марта аҳамиятли — ҳам отряддан тавсиянома олиш учун, ҳам отряд ичидаги танловда биринчи бўлиш учун.
Чунки отряддан битта аъзо танланади. Яъни рақобат аввал отряд ичида бўлади.
Нима қилиш керак
- Юқоридаги тўрт тоифадан бирига кирасизми — текширинг.
- Кирсангиз, «Ватан таянчи» ҳаракатига мурожаат қилиб тавсиянома расмийлаштиринг.
- Йўналишингиз ҳарбий ёки юридик эканини тасдиқланг — бошқасида имтиёз ишламайди.
- Баллингизни ҳисобланг: 5 фоиз қўшимча сизни чегарадан ўтказадими.
- Тавсиянома 3 йил амал қилишини ёдда тутинг — шошилиш шарт эмас.
Боғлиқ материаллар
- ДТМ имтиёзлари: ким қўшимча грант олади, ким имтиҳонсиз киради
- Контрактга неча балл керак: 2026 чегаралари
- Баллингизни киритинг — мос йўналишларни кўринг
Манба: Адлия вазирлигида 2026-йил 26-августда 3931-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилган идоравий ҳужжат — «Ватан таянчи» отряди аъзолари ҳамда «Ватанпарварлар» ва «Шижоат ва ғайрат» мусобақалари ғолибларига олий таълим муассасаларига ўқишга кириш учун тавсияномалар бериш тартиби. Текширилган сана: 2026-йил 28-август.
