23/33-mavzu · Yo'l harakati qoidalari
Tashqi yoritish asboblaridan foydalanish
134. Sutkaning qorongʻi vaqtida va yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda, shuningdek yoʻlning yoritilganligidan qatʼi nazar, tunnellarda harakatlanayotgan transport vositasida quyidagi yoritish asboblari yoqilgan boʻlishi kerak: barcha mexanik transport vositalarida — uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari; velosipedlarda — fara yoki chiroqlar (agar mavjud boʻlsa); tirkamalarda va shatakka olingan mexanik transport vositalarida — gabarit fara chiroqlari. 135. Quyidagi hollarda uzoqni yorituvchi fara chiroqlari …
Bepul boshlash · 20 savolTashqi yoritish asboblaridan foydalanish
134. Sutkaning qorongʻi vaqtida va yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda, shuningdek yoʻlning yoritilganligidan qatʼi nazar, tunnellarda harakatlanayotgan transport vositasida quyidagi yoritish asboblari yoqilgan boʻlishi kerak: barcha mexanik transport vositalarida — uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari; velosipedlarda — fara yoki chiroqlar (agar mavjud boʻlsa); tirkamalarda va shatakka olingan mexanik transport vositalarida — gabarit fara chiroqlari. 135. Quyidagi hollarda uzoqni yorituvchi fara chiroqlari oʻrniga yaqinni yorituvchi fara chiroqlari yoqilishi kerak: yoʻl yoritilgan bo
134Sutkaning qorongʻi vaqtida va yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda, shuningdek yoʻlning yoritilganligidan qatʼi nazar, tunnellarda harakatlanayotgan transport vositasida quyidagi yoritish asboblari yoqilgan boʻlishi kerak: barcha mexanik transport vositalarida — uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari; velosipedlarda — fara yoki chiroqlar (agar mavjud boʻlsa); tirkamalarda va shatakka olingan mexanik transport vositalarida — gabarit fara chiroqlari.
135Quyidagi hollarda uzoqni yorituvchi fara chiroqlari oʻrniga yaqinni yorituvchi fara chiroqlari yoqilishi kerak: yoʻl yoritilgan boʻlsa; qarama-qarshi yoʻnalishdagi transport vositasiga kamida 150 metr masofa qolganda, shuningdek, qarama-qarshi yoʻnalishdagi transport vositasining haydovchisi fara chiroqlarini vaqti-vaqti bilan oʻchirib-yoqib bunga zarurat borligini bildirgan hollarda undan ham koʻproq masofada; qarama-qarshi va bir yoʻnalishdagi transport vositalari haydovchilarining koʻzini qamashtirishi mumkin boʻlgan boshqa barcha holatlarda. Koʻzi qamashgan haydovchi avariya ishoralarini yoqishi, harakatlanish boʻlagini oʻzgartirmasdan tezlikni kamaytirishi va toʻxtashi kerak.
136Sutkaning qorongʻi vaqtida yoʻlning yoritilmagan qismida, shuningdek, yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda toʻxtagan yoki toʻxtab turgan transport vositasida gabarit fara chiroqlari yoqilgan boʻlishi kerak. Yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda gabarit chiroqlariga qoʻshimcha ravishda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari, tumanga qarshi fara chiroqlari va tumanga qarshi orqa fara chiroqlari yoqilishi mumkin.
137Quyidagi hollarda tumanga qarshi fara chiroqlaridan foydalanish mumkin: yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda alohida, shuningdek, uzoqni yorituvchi yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari bilan; sutkaning qorongʻi vaqtida yoʻlning yoritilmagan qismlarida uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari bilan birga; ushbu Qoidalarning 138-bandida koʻzda tutilgan holatlarda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari oʻrniga.
138Sutkaning yorugʻ vaqtida quyidagi hollarda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari yoqilishi kerak: transport vositalari tashkiliy jamlanma safida harakatlanayotganda; yoʻlovchilarni tashiyotgan avtobuslar va yoʻnalishli transport vositalarida; bolalar guruhini tashkiliy tashishda; xavfli, katta oʻlchamli va ogʻir vaznli yuklarni tashishda; mexanik transport vositalarini shatakka olishda (shatakka olib ketayotgan transport vositasida); kuchli yogʻingarchilik (yomgʻir, qor) sharoitida; mototsikl, elektromototsikl, skuter va mopedlarda.
139Konstruksiyasida projektor-fara chiroqlari va izlovchi-fara chiroqlari boʻlgan transport vositalaridan quyidagi hollarda foydalanish mumkin: aholi punktlaridan tashqarida; qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotgan transport vositalari boʻlmaganda. Aholi punktlarida esa bunday fara chiroqlaridan foydalanishga faqat ushbu Qoidalarning 25 va 28-bandlarida koʻzda tutilgan transport vositalari haydovchilariga ruxsat etiladi.
140Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini faqat yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda qoʻllash mumkin. Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini toʻxtash fara chiroqlari (stop-signal)ga ulash taqiqlanadi.
141"Avtopoyezd" taniqlik belgisi avtopoyezd harakatlanayotganda, shuningdek, sutkaning qorongʻi vaqtida va yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda yoʻlda toʻxtash va toʻxtab turish paytida ham yoqib qoʻyilishi kerak.
Namuna savollar va tahlil
1-savol · 🟡 O'rta
Yetarli ko'rinmaslik sharoitida yo'lning yoritilmagan qismida to'xtagan yoki to'xtab turgan mexanik transport vositasining haydovchisi bajarishi kerak:
- Tumanga qarshi faralarni yoki yaqinni yoritish faralarini yoqishi
- Faralarning uzoqni yoritish chiroqlarini yoqishi
- Gabarit chiroqlarini yoqishi
YHQ tegishli bo'lim, 136-bandiga asosan:
Sutkaning qorong'i vaqtida yo'lning yoritilmagan qismida, shuningdek, yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda to'xtagan yoki to'xtab turgan transport vositasida gabarit fara chiroqlari yoqilgan bo'lishi shart.
Qo'shimcha ravishda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari, tumanga qarshi faralar va tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini yoqishga ham ruxsat etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Asosiy talab — gabarit chiroqlarini yoqish.
- Qo'shimcha ravishda boshqa yoritish moslamalari yoqilishi mumkin, lekin majburiy emas.
- Uzoqni yorituvchi faralar bu vaziyatda qo'llanilmaydi.
✅ To'g'ri javob:
"Gabarit chiroqlarini yoqishi"
Sutkaning qorong'i vaqtida yo'lning yoritilmagan qismida, shuningdek, yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda to'xtagan yoki to'xtab turgan transport vositasida gabarit fara chiroqlari yoqilgan bo'lishi shart.
Qo'shimcha ravishda yaqinni yorituvchi fara chiroqlari, tumanga qarshi faralar va tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini yoqishga ham ruxsat etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Asosiy talab — gabarit chiroqlarini yoqish.
- Qo'shimcha ravishda boshqa yoritish moslamalari yoqilishi mumkin, lekin majburiy emas.
- Uzoqni yorituvchi faralar bu vaziyatda qo'llanilmaydi.
✅ To'g'ri javob:
"Gabarit chiroqlarini yoqishi"
2-savol · 🟡 O'rta
Kunning qorong'i vaqtida yo'lning yoritilgan qismida harakatlanayotgan mexanik transport vositasida qaysi chiroqlar yoqilgan bo'lishi kerak?
- Faralarning yaqinni yorituvchi chiroqlari
- Faralarning uzoqni yorituvchi chiroqlari yoki gabarit chiroqlar
- Faralarning yaqinni yorituvchi chiroqlari (tumanga qarshi faralar) yoki gabarit chiroqlar
YHQ tegishli bo'lim, 135-bandiga asosan:
Quyidagi hollarda uzoqni yorituvchi fara chiroqlari o'rniga yaqinni yorituvchi fara chiroqlari yoqilishi kerak:
- yo'l yoritilgan bo'lsa;
- qarama-qarshi yo'nalishda transport vositasiga 150 metr yoki undan kam masofa qolganda (yoki haydovchi ishora qilganida undan ham uzoqroq masofada);
- boshqa hollarda qarama-qarshi yoki bir yo'nalishda harakatlanayotgan haydovchilarning ko'zini qamashtirib yuborishi mumkin bo'lsa.
❗ E'tibor bering:
- Yoritilgan yo'lda uzoq chiroqlardan foydalanish taqiqlanadi.
- Bu haydovchilarning ko'zini qamashtirmaslik va xavfsiz harakatlanishni ta'minlash uchun joriy etilgan qoida.
✅ To'g'ri javob:
"Faralarning yaqinni yorituvchi chiroqlari"
Quyidagi hollarda uzoqni yorituvchi fara chiroqlari o'rniga yaqinni yorituvchi fara chiroqlari yoqilishi kerak:
- yo'l yoritilgan bo'lsa;
- qarama-qarshi yo'nalishda transport vositasiga 150 metr yoki undan kam masofa qolganda (yoki haydovchi ishora qilganida undan ham uzoqroq masofada);
- boshqa hollarda qarama-qarshi yoki bir yo'nalishda harakatlanayotgan haydovchilarning ko'zini qamashtirib yuborishi mumkin bo'lsa.
❗ E'tibor bering:
- Yoritilgan yo'lda uzoq chiroqlardan foydalanish taqiqlanadi.
- Bu haydovchilarning ko'zini qamashtirmaslik va xavfsiz harakatlanishni ta'minlash uchun joriy etilgan qoida.
✅ To'g'ri javob:
"Faralarning yaqinni yorituvchi chiroqlari"
3-savol · 🟡 O'rta
Kunning qorong'u vaqtida yo'lning yoritilmagan qismlarida harakatlanayotganda mexanik transport vositasining qaysi chiroqlari yoqilgan bo'lishi kerak?
- Yaqinni yoki uzoqni yorituvchi faralar
- Faqat yaqinni yorituvchi faralar
- Faqat uzoqni yorituvchi faralar
YHQ tegishli bo'lim, 134-bandiga asosan:
Sutkaning qorong'i vaqtida va yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda, shuningdek yo'lning yoritilganligidan qat'i nazar, tunnellarda harakatlanayotgan transport vositasida quyidagi yoritish asboblari yoqilgan bo'lishi kerak:
- barcha mexanik transport vositalarida — uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari;
- velosipedlarda — fara yoki chiroqlar (agar mavjud bo'lsa);
- tirkamalarda va shatakka olingan mexanik transport vositalarida — gabarit fara chiroqlari.
❗ E'tibor bering:
- Yoritilmagan joylarda harakatlanayotganda haydovchi tanlovga ega: yaqinni ham, uzoqni ham yoqishi mumkin.
- Qarama-qarshi transport vositalarining haydovchilarini ko'r qilmaysizmi, degan xavf bo'lsa, yaqinni yorituvchi faralarga o'tish shart.
- Faralar nafaqat ko'rishni yaxshilaydi, balki boshqa ishtirokchilarga transportni ko'rinadigan qiladi.
✅ To'g'ri javob:
"Yaqinni yoki uzoqni yorituvchi faralar"
Sutkaning qorong'i vaqtida va yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda, shuningdek yo'lning yoritilganligidan qat'i nazar, tunnellarda harakatlanayotgan transport vositasida quyidagi yoritish asboblari yoqilgan bo'lishi kerak:
- barcha mexanik transport vositalarida — uzoqni yoki yaqinni yorituvchi fara chiroqlari;
- velosipedlarda — fara yoki chiroqlar (agar mavjud bo'lsa);
- tirkamalarda va shatakka olingan mexanik transport vositalarida — gabarit fara chiroqlari.
❗ E'tibor bering:
- Yoritilmagan joylarda harakatlanayotganda haydovchi tanlovga ega: yaqinni ham, uzoqni ham yoqishi mumkin.
- Qarama-qarshi transport vositalarining haydovchilarini ko'r qilmaysizmi, degan xavf bo'lsa, yaqinni yorituvchi faralarga o'tish shart.
- Faralar nafaqat ko'rishni yaxshilaydi, balki boshqa ishtirokchilarga transportni ko'rinadigan qiladi.
✅ To'g'ri javob:
"Yaqinni yoki uzoqni yorituvchi faralar"
4-savol · 🟡 O'rta
Yo'lning yoritilmagan qismlarida qorong'i vaqtda to'xtaganda gabarit chiroqlari nosoz bo'lsa:
- Yaqinni yorituvchi faralarni yoqish
- O'ngroqqa olish va yaqinni yorituvchi farani yoqish zarur
- Transport vositasini yo'ldan tashqariga chiqarish, agar buning iloji bo'lmasa mazkur qoidalar talablariga binoan uni belgilash lozim
YHQ tegishli bo'lim, 136-bandiga asosan:
Sutkaning qorong'i vaqtida yo'lning yoritilmagan qismida, shuningdek, yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda to'xtagan yoki to'xtab turgan transport vositasida gabarit fara chiroqlari yoqilgan bo'lishi shart.
Agar gabarit chiroqlari nosoz bo'lsa, transport vositasi yo'ldan tashqariga chiqarilishi kerak. Agar buning imkoni bo'lmasa, mazkur qoidalarda belgilangan tartibda (masalan, avariya yorug'lik ishorasi yoki avariya belgilari orqali) belgilanishi zarur.
❗ E'tibor bering:
- Gabarit chiroqlarisiz qorong'i yo'lda to'xtash xavf tug'diradi.
- Agar transport vositasi yo'lning o'zida qolsa, qo'shimcha belgilash choralarini ko'rish majburiy.
- Faqat faralarni yoqish bilan cheklanib bo'lmaydi.
✅ To'g'ri javob:
"Transport vositasini yo'ldan tashqariga chiqarish, agar buning iloji bo'lmasa mazkur qoidalar talablariga binoan uni belgilash lozim"
Sutkaning qorong'i vaqtida yo'lning yoritilmagan qismida, shuningdek, yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda to'xtagan yoki to'xtab turgan transport vositasida gabarit fara chiroqlari yoqilgan bo'lishi shart.
Agar gabarit chiroqlari nosoz bo'lsa, transport vositasi yo'ldan tashqariga chiqarilishi kerak. Agar buning imkoni bo'lmasa, mazkur qoidalarda belgilangan tartibda (masalan, avariya yorug'lik ishorasi yoki avariya belgilari orqali) belgilanishi zarur.
❗ E'tibor bering:
- Gabarit chiroqlarisiz qorong'i yo'lda to'xtash xavf tug'diradi.
- Agar transport vositasi yo'lning o'zida qolsa, qo'shimcha belgilash choralarini ko'rish majburiy.
- Faqat faralarni yoqish bilan cheklanib bo'lmaydi.
✅ To'g'ri javob:
"Transport vositasini yo'ldan tashqariga chiqarish, agar buning iloji bo'lmasa mazkur qoidalar talablariga binoan uni belgilash lozim"
5-savol · 🟡 O'rta
Orqa tomondagi tumanga qarshi chiroqlar quyidagi hollarda qo'llanishi mumkin:
- Kunning qorong'i vaqtida safda harakatlanishda
- Tonellarda harakatlanishda
- Faqat yetarli ko'rinmaydigan sharoitlarda
- Kunning qorong'i vaqtida yuk tushirishda
- Sanab o'tilgan barcha hollarda
YHQ tegishli bo'lim, 140-bandiga asosan:
Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini faqat yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda qo'llash mumkin.
Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini to'xtash fara chiroqlari (stop-signal)ga ulash taqiqlanadi.
❗ E'tibor bering:
- Oddiy qorong'i vaqtning o'zi yetarli sabab emas, faqat ko'rinish keskin yomonlashgan holatlarda (tuman, jala, qor yog'ishi va hokazo) yoqilishi kerak.
- Bu chiroqlarni keraksiz yoqish boshqa haydovchilarning ko'zini qamashtirishi mumkin.
✅ To'g'ri javob:
"Faqat yetarli ko'rinmaydigan sharoitlarda"
Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini faqat yetarlicha ko'rinmaydigan sharoitda qo'llash mumkin.
Tumanga qarshi orqa fara chiroqlarini to'xtash fara chiroqlari (stop-signal)ga ulash taqiqlanadi.
❗ E'tibor bering:
- Oddiy qorong'i vaqtning o'zi yetarli sabab emas, faqat ko'rinish keskin yomonlashgan holatlarda (tuman, jala, qor yog'ishi va hokazo) yoqilishi kerak.
- Bu chiroqlarni keraksiz yoqish boshqa haydovchilarning ko'zini qamashtirishi mumkin.
✅ To'g'ri javob:
"Faqat yetarli ko'rinmaydigan sharoitlarda"
Bu mavzuda yana 15 ta savol bor — mashq rejimida har biriga tahlil va qonuniy asos beriladi.
Bepul boshlash